Τα «μαγικά μανιτάρια» μπορούν να θεραπεύσουν την εξάρτηση από κοκαΐνη, λέει μελέτη

Μια νέα κλινική δοκιμή στις ΗΠΑ φέρνει στο προσκήνιο μια απρόσμενη πιθανή θεραπευτική χρήση της ψιλοκυβίνης, της ψυχεδελικής ουσίας που βρίσκεται σε ορισμένα «μαγικά μανιτάρια». Σύμφωνα με τη μελέτη, η ψιλοκυβίνη σε συνδυασμό με ψυχοθεραπεία βοήθησε άτομα με διαταραχή χρήσης κοκαΐνης να μειώσουν σημαντικά τη χρήση τους και, σε αρκετές περιπτώσεις, να επιτύχουν πλήρη αποχή για μήνες μετά τη θεραπεία.

Η διαταραχή χρήσης κοκαΐνης θεωρείται μία από τις πιο δύσκολες μορφές εξάρτησης, καθώς μέχρι σήμερα δεν υπάρχουν εγκεκριμένα φάρμακα που να έχουν αποδεδειγμένη αποτελεσματικότητα. Οι επιστήμονες έχουν δοκιμάσει διάφορες φαρμακευτικές προσεγγίσεις, όμως τα αποτελέσματα παραμένουν περιορισμένα, γεγονός που καθιστά την αναζήτηση νέων λύσεων ιδιαίτερα επείγουσα.

Πώς έγινε η μελέτη

Η έρευνα πραγματοποιήθηκε σε μεγάλο ιατρικό ερευνητικό κέντρο στις ΗΠΑ και είχε τη μορφή τυχαιοποιημένης κλινικής δοκιμής με «τυφλό» σχεδιασμό, δηλαδή ούτε οι συμμετέχοντες ούτε οι ερευνητές γνώριζαν ποιος έπαιρνε την πραγματική ουσία και ποιος placebo. Συμμετείχαν 40 ενήλικες με διαγνωσμένη εξάρτηση από κοκαΐνη, οι οποίοι είχαν εκφράσει την επιθυμία να σταματήσουν τη χρήση. Οι συμμετέχοντες χωρίστηκαν τυχαία σε δύο ομάδες: η μία έλαβε μία εφάπαξ δόση ψιλοκυβίνης (25 mg ανά 70 κιλά σωματικού βάρους) και η άλλη ένα ενεργό placebo (διφαινυδραμίνη, ένα κοινό αντιισταμινικό).

Και οι δύο ομάδες συμμετείχαν επίσης σε οργανωμένο πρόγραμμα ψυχοθεραπείας, βασισμένο σε γνωσιακή-συμπεριφορική προσέγγιση, πριν και μετά τη φαρμακευτική συνεδρία. Η συνολική παρακολούθηση διήρκεσε έως και 180 ημέρες μετά τη θεραπεία, με τακτικούς ελέγχους και εξετάσεις ούρων για την επιβεβαίωση της αποχής.

Τι έδειξαν τα αποτελέσματα

Τα αποτελέσματα ήταν ιδιαίτερα ενθαρρυντικά για την ομάδα που έλαβε ψιλοκυβίνη. Οι συμμετέχοντες αυτοί είχαν σημαντικά περισσότερες ημέρες χωρίς χρήση κοκαΐνης σε σύγκριση με την ομάδα του placebo. Επιπλέον, είχαν πολύ μεγαλύτερη πιθανότητα πλήρους αποχής από την κοκαΐνη κατά τη διάρκεια της περιόδου παρακολούθησης. Σε αριθμούς, περίπου το 30% των ατόμων στην ομάδα της ψιλοκυβίνης παρέμειναν σε πλήρη αποχή, ενώ στην ομάδα placebo δεν καταγράφηκε αντίστοιχο ποσοστό. Οι ερευνητές επίσης διαπίστωσαν ότι όσοι έλαβαν ψιλοκυβίνη είχαν μικρότερο κίνδυνο υποτροπής, δηλαδή καθυστέρησαν σημαντικά περισσότερο πριν επιστρέψουν στη χρήση κοκαΐνης.

Πώς δρα η ψιλοκυβίνη

Αν και η μελέτη δεν σχεδιάστηκε για να εξηγήσει πλήρως τον μηχανισμό δράσης, οι επιστήμονες υποθέτουν ότι η ψιλοκυβίνη, σε συνδυασμό με την ψυχοθεραπεία, μπορεί να βοηθά τους ασθενείς να επεξεργαστούν βαθύτερα ψυχολογικά μοτίβα που σχετίζονται με την εξάρτηση. Οι ψυχεδελικές εμπειρίες έχουν συνδεθεί σε προηγούμενες έρευνες με αυξημένη ενδοσκόπηση, συναισθηματική επεξεργασία και αλλαγές στην αντίληψη του εαυτού, στοιχεία που μπορεί να ενισχύσουν τη θεραπευτική διαδικασία όταν εντάσσονται σε ένα ασφαλές ψυχοθεραπευτικό πλαίσιο.

Η μελέτη έχει ιδιαίτερη σημασία, γιατί η κοκαΐνη αποτελεί ένα από τα πιο δύσκολα να αντιμετωπιστούν ναρκωτικά. Η εξάρτηση συνδέεται με υψηλό κίνδυνο υποτροπής και σοβαρές κοινωνικές και υγειονομικές επιπτώσεις, ενώ οι διαθέσιμες θεραπευτικές επιλογές παραμένουν περιορισμένες. Το γεγονός ότι μια μόνο δόση ψιλοκυβίνης, μέσα σε ένα δομημένο θεραπευτικό πλαίσιο, είχε μακροχρόνια αποτελέσματα έως και έξι μήνες μετά, θεωρείται από τους ερευνητές ιδιαίτερα σημαντικό εύρημα που αξίζει περαιτέρω διερεύνηση.

Τι σημαίνει για το μέλλον

Οι ερευνητές δεν υποστηρίζουν ότι η ψιλοκυβίνη αποτελεί έτοιμη θεραπεία για την εξάρτηση από κοκαΐνη. Αντίθετα, τονίζουν ότι τα αποτελέσματα είναι  ενθαρρυντικά, αλλά και προκαταρκτικά, γι’ αυτό και χρειάζονται μεγαλύτερες και πιο αυστηρές μελέτες. Αν τα ευρήματα επιβεβαιωθούν, θα μπορούσαν να ανοίξουν έναν νέο δρόμο στη θεραπεία των εξαρτήσεων, ειδικά για ουσίες όπως η κοκαΐνη, όπου οι επιλογές είναι μέχρι σήμερα περιορισμένες.